Haiku, Senryũ, poëzie lezen en /of schrijven. Deel 4

Vanwaar uit schrijf ik haiku, senryũ, en andere poëzie en verhalen?

Becoming one with the landscape,

the wind, the snow, the silence

I hear them whispering…

Op het moment van schrijven zie ik de besneeuwde bergtop vanuit mijn raam en realiseer me dat alles hier is en nu.

aan de voet van een

boom drink ik in dit

besneeuwde landschap de zon.

Krista Jonkers

Ik” ben” voor dit moment een reiziger/pelgrim in mijn eigen landschap op weg naar de Heilige graal, mijn wijsheid bron. Maar ook in de situatie waarin ik me op dat moment bevind. Het liefst in de natuur, in de stilte. Ik heb deze behoefte al van kinds af aan. Toen ik vier jaar was en naar de kleuterschool moest, wandelde ik op eigen houtje het schoolplein voorbij, en ging naar de weilanden omringd door houtwallen*1. Daar lag ik in het gras en keek naar de wolken die voorbij dreven, voelde en hoorde de wind, keek naar de grassen hoe ze bewogen door de wind. Hun dauwdruppeltjes, hoe het zonlicht gevangen in de dauwdruppel zichtbaar was. Ik voelde me gelukkig. Sprak met God, ( mijn opvoeding was Nederlands Hervormd) hoe mooi ik de wereld vond, en dat ik Hem wilde helpen waar ik maar zou kunnen. Een plechtige belofte.

Het reizen, op mijn manier  in de natuur zijn, raakte naar de achtergrond. Mijn vrijheid veranderde in naar school moeten, je best doen, ect .Ik ervaarde school als een gevangenis, die wilde ik, ontwikkelen, nodig was. Mijn belofte bleef, als ik een zwervende hond of dier tegen kwam, wilde ik hen helpen. Ik leerde de wereld van mensen kennen en dus ook mezelf op andere lagen. De onvolmaaktheden van ons allemaal. Mijn idolen waren; Ghandi, Cat Stevens, en andere liedjes schrijvers die vertolkten hoe de wereld en wij mensen anders zouden kunnen zijn, doen. Mijn lijflied veranderde van : “ God laat ons vrij (Lenny Kurr) naar I`m  listening tot the wind, tot he wind of my soul (Cat Stevens) Ik bewoog me meer en meer naar het begeleiden van mensen.

Je zult kunnen begrijpen hoe het werk van Matsuo Bashõ (1644-1694) en zijn levensstijl me aantrok. “Ik trek met de wind en de wolken mee”. Maar ook Issa, hoe hij het/zijn leven vertolkte.

Mijn eerste reis met Bert (later mijn man) was naar Gulpen. Ik, nog vol met energie die wilde ontdekken, wat er maar te ontdekken viel en niets wilde missen. Dus in mijn begrip ging je op vakantie steeds iets anders doen. Bert wilde precies het tegenover gestelde. Elke dag dezelfde wandeling. Op een dag zei hij: “ Ik bind een ijzeren ketting aan je been met zo een zware kogel dat je niets anders kunt dan zitten…sinds die tijd bind ik mezelf regelmatig de ketting met kogel aan mijn been en blijf in het nu. We wandelden elke dag dezelfde wandeling. Ik begon me te verheugen op het weerzien van de zelfde steen, te zien hoe het de bloem verging, hoe elke minuut anders was en echt geloof me totaal niet saai!! Deze ervaring was een ommekeer in mijn leven.

Later in mijn leven oriënteerde ik, hoe ik mijn 50ste verjaardag wilde vieren. Voor mijn man hadden we een groot feest georganiseerd, maar ik wist het nog niet. Op een dag vlogen de ganzen over mijn hoofd, al “ gakkend” , naar het Noorden. Die nacht werd ik zeer onrustig wakker. Ik wist wat ik wilde, naar de Scandinavische landen met de wolken en de wind mee, met de ganzen mee.

Ik heb de jaren die hierop volgden vele reizen naar Zweeds Lapland gemaakt, gemediteerd in de winter in de sneeuw. Geleefd als een kluizenaar in mijn Berlingo. Een worden met dit landschap, wat mijn innerlijke landschap weerspiegelde, de stilte, de rust, de concentratie, de verdieping naar andere lagen van mijn zijn. Heb je weleens bijna zuivere lucht ingeademd? Uren stilgestaan in het één worden met de vele kleuren in de lucht, het oranje goud wat de laatste zonnestralen weerkaatsen op de bomen, gezien? Ik voelde me thuis. Thuis in mezelf in wie ik werkelijk ben. Het vierjarige meisje ontwikkeld op haar wijze tot de vrouw van nu, in het nu.

Ik schrijf net als Issa, met een blik op de wereld en op mijzelf, onszelf. Want alles is uiteindelijk  projectie. In mijn werk als schrijfster speelt mijn boeddhistische beoefening een grote rol, net als het thema licht. Het licht in de natuur, ook al zijn er donkere wolken, de altijd weer nieuwe zonsopkomst, het licht in andere mensen, vele gedichten en verhalen gaan over het zien, brengen, ontdekken van het licht en hoe we de wereld om ons heen kunnen verlichten.

Los van banden, los van bezittingen, geheel onthecht reist Bashõ van jaar tot jaar. Licht als zijn bagage is zijn wens: wat wierook stokjes om bij het altaar te ontsteken als dank voor het oude jaar en groet voor het nieuwe. Zo een met zijn leven, zo tevreden, vol toewijding aan hoe hij wilde leven en sterven.

We hebben samen gekozen (Bert, Egbert en ik) om in Portugal een soort van modern klooster te  creëren, maar dan zonder muren, een plek waar je kunt zijn. Dit vraagt van mij vastberadenheid, moed, toewijding, inzet en steeds opnieuw om bewustzijn te ontwikkelen op mijn verlangen, net als Bashõ, te reizen, onthecht, naar het zuivere wit van de sneeuw met de blik op het oneindige, de heilige berg, om mezelf hierin  te begrijpen. Te begrijpen dat dit inwendige landschap mijn wijsheid bron is, vandaaruit wil ik leven. Stap voor stap een voetstap in mijn sneeuwlandschap vol van licht.

Loop meditatie.

mijn lichaam langzaam

ga ik over sneeuw

en tussen sneeuw

verlangend

naar nog langzamer

liggend

in de sneeuw

en tussen bomen

ben ik opgehouden

te bewegen

alleen nog mijn adem

geeft een teken van leven

totdat de koude

doordringt

mij aanzet tot opnieuw

bewegen

over sneeuw en tussen bomen

trage voetstappen

Krista Jonkers

Ik denk dat je nu, misschien, genoeg enthousiasme en moed gekregen hebt om haiku en senryũ te gaan lezen en hopelijk ervaar je de voorgaande teksten als hulp, om te gaan schrijven. Dat je onze weblog als een windvlaag(je) in je rug kunt gaan ervaren Natuurlijk wil ik je graag verder op weg helpen, middels online sessies, maar het is nog veel fijner als je naar ons klooster afreist, een klooster zonder muren, om hier samen te kunnen zijn.(persoonlijke retraite)

Wel-licht -ontmoeten we elkaar.

Lieve groet,

Krista Jonkers

Noten;

1 De houtwallen die de weilanden omringden, waren in het Winterkwartier, Nederland, waar ik geboren ben, heel gewoon. Ze zagen er anders uit dan de onze, op ons terrein. In deze houtwallen was een en al leven te zien… Laten we de houtwallen omarmen en samen,na de ontstane monocultuur, weer tot leven brengen.

Bronvermelding:

1 Haiku; Een jonge maan, Japanse poëzie samen gesteld en vertaald door J van Tooren.

2 Senryũ; De waterwilgen, 490 senryũ-gedichten, vertaald uit het Japans en ingeleid door J. van Tooren met bijdrage van Prof. dr. F. Vos.

3 Zaden van een berk; Het dichten van haiku en de geestelijke reis. Clark Strand.

4 Japanse Poëzie; Meulenhoff dagkalender 1984

5 Het gewone leven; Haiku dagboek van een kartuizermonnik. Je hoeft geen zen monnik te zijn om haiku te gaan schrijven, zelfs geen monnik….