Haiku, Senryũ, poëzie lezen en /of schrijven. Deel 2
Haiku, Senryũ, poëzie lezen en /of schrijven.
Je zult misschien zeggen, ik lees veel poëzie, het verrijkt me, raakt me diep in mijn hart. Poëzie kan net als andere vormen van kunst een verrijking zijn in je leven. Je ervaart het als broodnodig, onmisbaar, als voedsel voor je ziel. Je wilt en kunt niet meer zonder. Iets wat overigens ook voor je dagelijkse meditatie kan gelden.
De kans is groot dat je de schoonheid van dat wat jou diep raakt, je in contact brengt met de absolute werkelijkheid, zonder dat je je dit bewust bent. Maar het kan ook een gevoel van troost geven, inzicht in jezelf of een vorm van vlucht zijn. Een vorm van vluchten uit de gewone werkelijkheid, omdat je problemen ontmoet tijdens je levensreis. Of je grote zorgen maakt over de tijd waarin we nu leven. En voor even “ met een boekje in een hoekje” te gaan zitten en jezelf naar een andere laag te brengen dan het “somberen”, kan ook een goede actie zijn. Alles is situationeel.
1 Poëzie lezen met je ogen verbonden met je hoofd (gedachten).
Ik hoor vaak mensen zeggen poëzie en kunst daar heb ik niet zoveel mee, of niets mee. Dat het hen niet raakt, dat het volgens hen geld- en tijdverspilling is. Of een dure hobby. Maar zou het kunnen dat deze mensen nog in de gevangenis, van dat wat allemaal moet, gevangen zit? Dat je de rust om te kunnen ervaren nog niet ”gevonden” of bewerkstelligd hebt?
Poëzie lezen met je ogen verbonden met je hoofd (gedachten). Kan ook betekenen dat je geneigd bent om over het gedicht na te denken. Het te beoordelen als mooi of niet mooi. Dat je nadenkt over de aan je zelf gestelde vraag; “Wat zou de dichter hiermee bedoeld hebben? Of je afvragen (rationeel) begrijp ik wat hij of zij bedoeld? Als je je herkent in bovenstaande, is de kans groot dat je verder in de bundel naar een ander gedicht op zoek gaat. Of de bundel in een adem uitleest. Hopelijk laat jij dan, door je enthousiasme, ook andere mensen kennis maken met een gedicht, of andere vorm van kunst. Kunst ervaren is alsof je op reis gaat naar een onbekend land. Het doet er niet toe of het je eerste voetstap is . Het belangrijkste is dat je reis aanvangt.
2 Poëzie lezen met je ogen verbonden met je hart. (gevoel)
Nu zul je je waarschijnlijk herkennen in het feit dat je de dichter/het gedicht begrijpt, maar vanuit een gevoelslaag. Het gedicht kan je diep raken. Je kunt het misschien niet uitleggen, je hebt er (nog) geen woorden voor, maar je voelt in het hier en nu. Zelfs zo dat je kan huilen of huilt. Soms smelt je samen met het schilderij/ gedicht, of een gedeelte hiervan. Je voelt je opgetild uit het gewone leven, je voelt je gelukkig, totdat je ontwaakt, meestal door gedachten die je naar de gewone werkelijkheid brengen. Je moet weer van alles, de was ophangen, naar je werk, de kinderen ophalen uit school, boodschappen voor het eten halen, wat moet je koken vanavond, en ga zo maar door.
Maar niet alles wat je geraakt heeft kun je naar de achtergrond laten verdwijnen. Dagen nadat je het gedicht gelezen hebt, herinner je je opeens bepaalde zinnen, of woorden. Of het schilderij wat je gezien hebt komt in je dromen terug.
Een voorbeeld uit mijn leven: Ooit had ik een gedicht van Gorbatsjov gelezen.
Toen wij nadachten over het emigreren naar Portugal en dit steeds serieuzere vormen kreeg, werd ik in de vroege ochtend wakker met de volgende zin in mijn hoofd. “Daar waar de bomen mij kennen, daar ben ik thuis”. Ik woonde in die tijd op een erf, waar de vader van mijn man nog eikenbomen geplant had. Ze waren uitgegroeid tot grote eiken van ongeveer 40 jaar oud. Elke dag als ik naar mijn meditatieplek liep en ging zitten keek ik naar hen, de eiken… ik schreef toen de volgende haiku´s.
Jij die mij kent en
ik heb jou zien opgroeien
-oude eikenboom-
Hoog vanuit de boom
twee tortelduiven-roekoe-
roekoe mijn antwoord
Misschien zou je opnieuw naar het schilderij kunnen kijken, of het gedicht opnieuw lezen. Bewust kijken , bewust lezen, je bent je bewust van je ademhaling en leest of kijkt en voelt. Door bewust naar het schilderij te kijken en het gedicht bewust te lezen, heb je de deur geopend. Je bent nu, voor dit moment een reiziger/pelgrim in je eigen landschap op weg naar de Heilige graal, je wijsheid bron.
Hartelijke groet,
Krista Jonkers
P.S. Dames en Heren politici:
Kunst is onmisbaar!